CADWCH YN WYBODUS

Tref Rhuddlan

Darganfyddwch yr hanes cyfoethog, y gymuned fywiog, a’r amgylchoedd prydferth sy’n gwneud Rhuddlan yn lle gwych i fyw, ymweld ag ef, a’i archwilio.

Ynglŷn â Rhuddlan

Tref Llawn Hanes a Chalon

Mae Rhuddlan yn dref farchnad hanesyddol sydd wedi’i lleoli yng nghanol Sir Ddinbych, Cymru. Yn llawn hanes ac wedi’i hamgylchynu gan harddwch naturiol, mae’r dref yn fwyaf adnabyddus am ei chastell trawiadol o’r 13eg ganrif, a adeiladwyd gan y Brenin Edward I. Heddiw, mae Rhuddlan yn gymuned ffyniannus gyda balchder cryf yn ei thraddodiadau a’i threftadaeth, gan gynnig cymysgedd o hanes, cyfleusterau lleol, a chroeso cynnes i bawb sy’n byw, gweithio ac ymweld â’r dref.

Ynglŷn â Rhuddlan

Digwyddiadau yn Rhuddlan

Cadwch lygad ar bopeth sy’n digwydd yn Rhuddlan, o ddigwyddiadau cymunedol a mentrau lleol i gyhoeddiadau’r cyngor a dathliadau tymhorol.

Mae ein hadran newyddion tref yn helpu trigolion ac ymwelwyr i gael gwybod am brosiectau, gweithgareddau a diweddariadau pwysig sy’n digwydd ar draws y gymuned.

Ynglŷn â Rhuddlan

Tref Rhuddlan

Mae Rhuddlan wedi’i lleoli 3 milltir i’r tir o’r Rhyl ym man croesi gwreiddiol afon Clwyd. Cafodd Rhuddlan siarter, Statud Rhuddlan, gan Edward 1af.

Mae’r Castell a’r Eglwys yn edrych dros yr afon, mae yna hefyd nifer o safleoedd hanesyddol o amgylch y dref, ac mae’n lle da i ymweld ag ef. Gyda Stryd Fawr ffyniannus â detholiad da o siopau, tafarndai, bwytai, siopau cludfwyd, lletai a meysydd carafannau – mae’n lle delfrydol i aros tra byddwch yn ymweld â gweddill Dyffryn Clwyd a thu hwnt.

Mae Rhuddlan yn lle da i fyw ynddo, gyda mynediad hawdd i’r holl drefi mawr, yr A55, llwybrau bysiau ac mae gennym gymuned ffyniannus.

Mae’r cyfleusterau sydd yn y dref yn cynnwys Canolfan Gymunedol, ardaloedd chwarae ar ddwy ochr y ffordd fawr, canolfan iechyd, llyfrgell, ysgol gynradd a nifer o fannau addoli, yn Gymraeg neu yn Saesneg.

Mae gennym fynediad hawdd i lwybrau cyhoeddus, llwybrau beicio a gwarchodfa natur leol.

Mwynhewch eich ymweliad a dewch i’n gweld yn Rhuddlan, nid ymweld ar y we yn unig.

Ynglŷn â Rhuddlan

Rhuddlan: Y Gorffennol a’r Presennol

Enw’r Rhuddlan yn deillio o’r geiriau Cymraeg Rhudd a Glan, sy’n cyfieithu yn Saesneg i’r Red Bank. Mae’r dref yn llawn hanes, a chredir iddo fod â dros 3000 o drigolion flynyddoedd yn ôl. Digwyddodd brwydr Morfa Rhuddlan yn 796. Cafodd ei hanfarwoli mewn cystadleuaeth awdl yn yr Eisteddfod genedlaethol a gynhaliwyd yn Rhuddlan ym 1850, gan Ieuan Glan Geirionydd o’r enw ‘Cyflafan Morfa Rhuddlan’. Yn dilyn blwyddyn gofiadwy 1066, cynhyrchodd Bathdy Rhuddlan ddarnau arian yn ystod teyrnasiad Gwilym Goncwerwr. Hefyd, cafodd Priordy Dominica ei sefydlu oddeutu 1150 a oedd wedi ei leoli lle saif Abbey Farm heddiw. Yn wal y sgubor, mae delw o Anian de Schonan, marchog o’r drydedd ganrif ar ddeg, sydd wedi’i adeiladu ynddi. Mae rhai adeiladau eiconig yn dal i sefyll ar ôl 700 mlynedd, megis Eglwys y Santes Fair a’r Castell. Wrth i chi agosáu at Rhuddlan o’r Gogledd, De, Dwyrain neu’r Gorllewin, mae’r Castell yn weladwy i bawb. Dyma ein hadeilad mwyaf gwerthfawr, ein castell a adeiladwyd gan Edward I yn 1282 ac a gymerodd dros 4 blynedd i’w gwblhau. Ar ôl adeiladu’r Castell, rhoddwyd siarter frenhinol gan Edward I i bobl Rhuddlan. Rhoddodd y siarter hon, a enwyd yn ‘Statud Rhuddlan’, hawliau barnwrol ac annibyniaeth i Gymru. Mae rhan o’r siarter wedi’i arysgrifio ar lechen sydd yn awr yn wal Parliament House – tŷ yng nghanol Rhuddlan. Saif Eglwys y Santes Fair, a adeiladwyd ym 1301, yn uchel uwchben Afon Clwyd. Roedd yr afon yn chwarae rhan hanfodol wrth amddiffyn Rhuddlan yn y dyddiau hynny, yn cael ei ddefnyddio i gludo nwyddau. Gan fod yr afon yn cael ei rheoli gan y llanw, roedd yn golygu y gallai cychod ‘mawr’ ddod i fyny’r afon o Fôr Iwerddon.

Er bod Rhuddlan yn hanesyddol iawn, mae hefyd wedi tyfu i fod yn dref brysur wrth lwyddo i gadw ei ymddangosiad a lletygarwch pentrefol. Mae hefyd yn gartref i nifer o hanfodion y 21ain Ganrif; cwrs golff 18 twll, clwb bowlio, canolfan gymunedol, a llyfrgell a adnewyddwyd yn ddiweddar, sydd ag ystafell wedi’i henwi ar ôl Philip Jones Griffiths – a aned yn Rhuddlan, ac aeth ymlaen i fod yn ffotograffydd a newyddiadurwr enwog.

Trwy ei newyddiaduraeth a ffotograffiaeth yn Rhyfel Fietnam yn y 1970au, helpodd i ddod â’r rhyfel hwnnw i ben yn gynt. Dywedwyd yn aml fod ei newyddiaduraeth wedi siglo Llywodraeth America. Mae plac ar y tŷ y cafodd ei eni ar Hylas Lane.

Mae yna hefyd gofeb ryfel gydag enwau pawb a fu farw o’n pentref yn ystod y ddau ryfel byd ar wal ein canolfan gymunedol.

Rydym yn ffodus i fod â 2 faes chwarae i blant, ochr yn ochr ag ysgol sy’n edrych ar ein Castle gwych. Yn briodol iawn, cafodd yr ysgol ei henwi yn ‘Ysgol-Y-Castell’.

Mae gan bentrefwyr fynediad at amrywiaeth o siopau o fewn milltir o ganol Rhuddlan.

Mae trip i’r traeth yn ychwanegu 1.5 milltir arall at eich taith siopa.

Mae siop gacennau unigryw, siop ddillad, ac ystod o driniaethau sba yng nghanol ein pentref.

Ewch i’n tair tafarn: The Kings Head, The New Inn, a The Castle Inn, pob un ohonynt â chwrw da ac mae dau ohonynt yn gweini bwyd.

Ac wrth gwrs, cofiwch am ein mynediad cyflym i’r rhyngrwyd. Mae hwnnw wir yn rhywbeth angenrheidiol yn y 21ain Ganrif.

Ysgrifennwyd gan Gymdeithas Hanes Lleol Rhuddlan.

Golygwyd gan Nikita Bliss Thomas.